τιμωρία
Μη κατηγοριοποιημένο Ψυχολογία

Επιβράβευση και τιμωρία: Οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος, ή μήπως όχι;

Κατά τις προηγούμενες δεκαετίες η τιμωρία ήταν ίσως η βασικότερη μέθοδος πειθαρχίας. Σήμερα η θέση της τιμωρίας παίρνει η επιβράβευση.

Κατά τις προηγούμενες δεκαετίες η τιμωρία ήταν ίσως η βασικότερη μέθοδος πειθαρχίας, που εφάρμοζαν οι γονείς αλλά και οι εκπαιδευτικοί, σε σχεδόν μόνιμη βάση. Σήμερα, η τιμωρία, αμφισβητείται έντονα και πλέον έχει πάψει να υφίσταται σε μεγάλο βαθμό, τουλάχιστον όσον αφορά το εκπαιδευτικό κομμάτι. Κι αυτό, γιατί πλέον είναι ευρέως γνωστό το αντίκτυπο που έχει η τιμωρία και οι διάφορες μορφές της στον ψυχισμό των παιδιών, καθώς και η αρνητική επιρροή στην μετέπειτα ζωή τους.

Στη σύγχρονη εποχή, τη θέση της τιμωρίας παίρνει η επιβράβευση. Εκείνη προδιαθέτει τα παιδιά να έχουν καλή συμπεριφορά και τα βοηθά να νιώθουν καλά με τον εαυτό τους. Σε αντίθεση με την τιμωρία, που, όταν συμβαίνει, έχει αρνητικές επιπτώσεις στην αυτοπεποίθησή τους και στη μετέπειτα ζωή τους.

Είναι όμως έτσι ακριβώς;

Όσο κι αν ακούγεται περίεργο, τόσο η επιβράβευση όσο και η τιμωρία επηρεάζουν αρνητικά τον ψυχισμό του παιδιού. Μπορεί βέβαια όχι στον ίδιο βαθμό και στην ίδια ένταση αλλά δεν παύει να συμβαίνει. 

H επιβράβευση έχει και το αρνητικό της πρόσημο

Καλό θα ήταν σε αυτό το σημείο φυσικά να εξηγηθεί το είδος της επιβράβευσης για το οποίο γίνεται λόγος. Ο λόγος, λοιπόν, γίνεται για την επιβράβευση με εξωτερικούς τρόπους, όπως υλικά αγαθά ή με ένα συνεχές μπράβο σε καθετί.

Αυτή η αρνητική επιβράβευση καλλιεργεί από πολύ μικρή ηλικία τον ανταγωνισμό καθώς  το μικρό παιδί αρχίζει να μαθαίνει και να εργάζεται με στόχο την απόκτηση του «βραβείου», έχοντας μονίμους ανταγωνιστές που προσπαθεί να ξεπεράσει.  Μαθαίνει να συγκρίνεται και να αισθάνεται «καλός» ή «κακός» ανάλογα με την επιβράβευση ή μη κι όταν αποτυγχάνει να κερδίσει το «βραβείο» απογοητεύεται και η αυτοπεποίθησή του μειώνεται. Αυτό σε μεγαλύτερη ηλικία το κάνει αυτομάτως βαθμοθηρικό και του στερεί το κίνητρο της γνώσης.  Έτσι η αξία της διαδικασίας της μάθησης και του κόπου που καταβάλλει το παιδί υποτιμάται.

Η επιβράβευση, θα πρέπει να χρησιμοποιείται κι εκείνη με πολλή προσοχή και με συγκεκριμένο τρόπο. Ενώ φαινομενικά είναι αβλαβής, κατ’ ουσίαν κρύβει πολλούς κινδύνους.

0 comments on “Επιβράβευση και τιμωρία: Οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος, ή μήπως όχι;

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: