Υγεία Υγεία και Ευ Ζην Ψυχολογία

Ψυχοσωματική εξάντληση κατά τη διάρκεια του covid-19

Η πανδημία πέρα την απώλεια χιλιάδων ανθρώπινων ζωών αφήνει και ένα ψυχικό αποτύπωμα και ίσως οδηγήσει να «χτίσουμε» ένα νέο εαυτό, να ανακαλύψουμε άμυνες που ήταν καλά κρυμμένες και να ενεργοποιηθούν νέοι μηχανισμοί επιβίωσης.

Covid-19 και ψυχολογία

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας του covid-19, συνειδητοποιήσαμε ότι η ατομική μας ευθύνη παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο για την επιβίωση μας. Ξαφνικά αίρονται οι βεβαιότητες μας και η καθημερινότητα μας χαρακτηρίζεται από απρόβλεπτες αλλαγές, που δύσκολα διαχειριζόμαστε. Η ζωή μας είναι σαν να πάτησε το πλήκτρο pause και απογυμνωθήκαμε από την ψευδαίσθηση ότι είμαστε αλώβητοι.

Μέσα από αυτή την κρίση καταρρίψαμε την ιδέα του παντοδύναμου εαυτού, η αίσθηση της ελευθερίας μας κινδύνεψε. Η απειλή του θανάτου καλεί να αποκτήσουμε υπεύθυνη στάση απέναντι στη ζωή τη δική μας και των αγαπημένων μας. Η παρούσα παγκόσμια κρίση υγείας μας απογύμνωσε από την ψευδαίσθηση ότι είμαστε άφθαρτοι, αλώβητοι και παντοδύναμοι. Όπως έλεγε ο Φρόυντ, κανένας δεν πιστεύει στο δικό του θάνατο. Yποσυνείδητα όλοι είναι πεπεισμένοι για την προσωπική τους αθανασίας.

Οι πολίτες καλούνται να εγκλειστούν, να αποστασιοποιηθούν κοινωνικά, να απομονωθούν. Είναι φυσιολογικό να γεννιόνται συναισθήματα φόβου, άγχους, θλίψης, θυμού και ανίας. Ψυχοκοινωνικά προβλήματα όπως η ανεργία, η ενδοοικογενειακή βία και η σύγκρουση σχέσεων αναδύονται. Η απειλή θανάτου και ψυχισμού σε συνδυασμό με τα παραπάνω προκαλεί αναπόφευκτα ψυχική και σωματική κόπωση, ένα αίσθημα εξάντλησης. Ειδικότερα τα σημάδια του burn out μπορεί να είναι  :

1.Απώλεια ενέργειας

2.Αίσθημα κενού, απελπισίας, απάθειας

3.Δυσκολία να ανταπόκρισης στις καθημερινές δραστηριότητες

4.Σωματικά συμπτώματα, απώλεια όρεξης, διαταραχές ύπνου και πονοκέφαλο

Έρευνες απέδειξαν την αύξηση ηρεμιστικών, αγχολυτικών και αντικαταθλιπτικών την περίοδο COVID-19. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με το Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων Ψυττάλειας, καταγράφηκε η μεγαλύτερη κατανάλωση κοκαΐνης από το 2010. 650% αύξηση αμφεταμίνης σε σχέση με το 2019. 77% αύξηση στα ηρεμιστικά και 31% αύξηση στα αντικαταθλιπτικά. Σοκαριστικά δεδομένα που αποδεικνύουν το αίσθημα εξάντλησης των πολιτών από την πανδημία.

Μερικές ειδικές συμβουλές για την διαχείριση του burn out είναι οι εξής:

• Αναγνωρίζουμε τα συναισθήματα μας, και δεν ενισχύουμε τα αρνητικά. Eκλογικεύουμε την κατάσταση σκεπτόμενοι τι θα μπορούσαμε να κάνουμε καλύτερα.
• Ανανεώστε την σκέψη σας! H τελετουργία της καθαριότητας και η συνεχής χρήση της μάσκας μας κάνει να νιώθουμε άρρωστοι και κουρασμένοι. Πρέπει όμως να αποδεχτούμε ότι με αυτό τον τρόπο διατηρούμε τους γύρω μας και τον εαυτό μας ασφαλή.
• Συνδεθείτε με την οικογένεια, τους φίλους και τους συναδέλφους σας. H απομάκρυνση είναι αγχωτική, η σωματική απόσταση δεν συνάδει απαραίτητα με κοινωνική απομόνωση. Xρησιμοποιούμε την τεχνολογία και αναζητούμε νέες μορφές επικοινωνίας.
• Να προσέχετε τον εαυτό σας. Δεν πρέπει να αμελούμε την υγεία μας λόγω καραντίνας. Η άσκηση είναι επίσης σημαντική για την ενίσχυση της ενέργειας και της διάθεσης. Η υγιεινή διατροφή είναι επίσης ένας σημαντικός τρόπος για να μείνετε υγιείς, ψυχικά και σωματικά. Μια ισορροπημένη διατροφή, ,πλούσια σε φρούτα και λαχανικά μπορεί να βοηθήσει στην ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων της εξουθένωσης. Αποφύγετε τις τροφές που μπορούν να επηρεάζουν αρνητικά τη διάθεσή σας όπως και τη ζάχαρη.
• Σκεφτείτε θετικά και τα οφέλη που κερδίζετε από την εμπειρία αυτή
• Αν αντιληφθείτε κάτι περισσότερο από εξουθένωση, μπορεί να έχει εξελιχθεί σε ψυχική διαταραχή, διαταραχή άγχους. Τότε είναι σημαντικό να αναζητήσετε επαγγελματική βοήθεια.

Επίλογος

Η πανδημία πέρα την απώλεια χιλιάδων ανθρώπινων ζωών αφήνει και ένα ψυχικό αποτύπωμα. Αυτό ίσως οδηγήσει στο να «χτίσουμε» ένα νέο εαυτό. Nα ανακαλύψουμε άμυνες που ήταν καλά κρυμμένες και να ενεργοποιηθούν νέοι μηχανισμοί επιβίωσης. 

Μέσα από αυτό το ταξίδι ίσως μάθουμε να ιεραρχούμε ουσιαστικά τις προτεραιότητες μας. Nα εκτιμάμε τις στιγμές με τα αγαπημένα μας πρόσωπα και τη μοναδικότητα τους. Θα καταφέρουμε να αλλάξουμε τον τρόπο σκέψης μας και τον τρόπο ζωής μας. Θα σεβαστούμε περισσότερο την ανθρώπινη ζωή και την ποιότητα αυτής. Επομένως το ψυχικό αποτύπωμα που αφήνει ο covid-19 ίσως οδηγήσει στην εφεύρεση ενός νέου οδηγού ζωής. Έναν οδηγό, με επίκεντρο τον άνθρωπο και όχι τα υλικά αγαθά.  

  • De Brier N., Stroobants S., Vandekerckhove P., and De Buck E. (2020).Factors affecting mental health of health care workers during coronavirus disease outbreaksa rapid systematic review.
  • Gautam M., Kaur M., and Mahr G.(2020). COVID-19 associated psychiatric symptoms in healthcare workers: viewpoint from internal medicine and psychiatry residents. Psychosomatics
  • Lai J., Ma S., Wang Y., Cai Z., Hu J., Wei N., et al. (2020). Factors associated with mental health outcomes among health care workers exposed to coronavirus disease 2019. JAMA Network Open, 3(3): p. e203976–e203976.
  • Shanafelt T., Ripp J., and Trockel M., (2020).Understanding and addressing sources of anxiety among health care professionals during the COVID-19 pandemic. JAMA,
  • Wu A.W., Connors C., and Everly G.S. Jr., (2020).COVID-19: Peer Support and Crisis Communication Strategies to Promote Institutional Resilience. Annals of Internal Medicine,
Φαίη Ευθυμιοπούλου

Φαίη Ευθυμιοπούλου

Απόφοιτος του Τμήματος Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Σπουδών. Κάτοχος διακρατικού μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών στην κλινική νευροψυχολογία και τη γνωστική νευροεπιστήμη από την Ιατρική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και το Νευρολογικό Ινστιτούτο του Μόντρεαλ, Πανεπιστήμιο McGill. Είναι επιστημονική συνεργάτης της Α' Πανεπιστημιακής Νευρολογικής Κλινικής, στο Αιγινήτειο Νοσοκομείο, με εξειδίκευση στις νευροεκφυλιστικές και κινητικές διαταραχές. Έχει επιτελέσει σημαντικό ερευνητικό έργο στη νόσο Alzheimer και τη νόσο Parkinson, με τη συμμετοχή της ως συγγραφέας και ομιλήτρια σε εθνικά, ευρωπαϊκά και διεθνή συνέδρια, με τη συγγραφή επιστημονικών άρθρων σε περιοδικά φημισμένα του εξωτερικού και της Ελλάδας και με τη συμμετοχή της σε κλινικές μελέτες και ερευνητικά προγράμματα. Αυτή τη στιγμή ετοιμάζει τη διδακτορική της διατριβή στο Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Παντείου Πανεπιστημίου. Τέλος, έχει έντονη κοινωνικοπολιτική δραστηριότητα με στόχο την ευαισθητοποίηση της πολιτείας σε θέματα ψυχικής υγείας.

0 comments on “Ψυχοσωματική εξάντληση κατά τη διάρκεια του covid-19

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: